لغت نامه دهخدا حرف ا (الف)

ناتل خانلری در سال 1322 از رسالۀ دکترای خود با عنوان «چگونگی تحوّل اوزان غزل و تحقیق انتقادی در عروض و قافیه» دفاع کرد. خانلری در سال 1327 رسالۀ دکترای خود را به صورت کتابی منتشر کرد و در همین سال برای مطالعات در حوزۀ فونتیک و زبان شناسی به پاریس رفت و در مؤسّسۀ «انستیتو دو فونتیک» وابسته به دانشگاه سوربن به تحقیق پرداخت. اما اگر تعداد کسانی که زبان مادری آن ها انگلیسی است و کسانی که تنها به این زبان سخن می گویند را با هم بشماریم، آنگاه می توان گفت که انگلیسی پرکاربردترین زبان در سطح جهان است.

در مقایسه با Anki میتوان گفت که این اپلیکیشن بسیار سرگرم کنندهتر است و کار با آن به نوعی مانند بازی کردن است. او در سال 1320 با زهرا کیا همدرس و همکلاس خود در دورۀ دکترا ازدواج کرد و در همین سال نخستین بار تدریس در دانشگاه تهران را آغاز کرد که این کار تا سال 1357 ادامه پیدا کرد. در سال 1330 انتشار مجلّۀ سخن را از سر گرفت و کرسی «تاریخ زبان فارسی» را در دانشگاه تهران تأسیس کرد.

زبان دری از دیدگاه شاعران زبان دری در مجمع نویسنده گان و شاعران افغانستان از برجسته گی خاصی برخوردار بوده و با ذکر آن مباهات می ورزیدند. این گروهکها مدعی میشوند که گویا زبان فارسی تاجیکی متعـلق به تاجیکستان، دری مربوط افغانستان وفارسی هم مال ایران میباشد. در زمان خوشحال آنها به این مقررات بمثابهء آیین نامهء رسوم کهن بشکل ویژه توجه مبذول داشته و پسانها این مقررات در رسوم شفاهی آنان همانند دانش مقدس بازتاب یافته و حتی با پوششی مرموز ادامه یافت.

دکتر خانلری در سال 1334 به معاونت وزارت کشور برگزیده شد و مدّتی در این سمت باقی بود. خانلری از سال 1310 وارد تحصیل در دانشسرای عالی شد. سبک هندی و پیچیدگی آن بودند و از شاعران قرن 4 و 5 پیروی می کردند. عدهای در این هراس دست و پا میزنند که نکند زبان فارسی به مرور از میان برود و چیزی از آن «فرهنگ کهن» ما باقی نماند. اصلاح کردن میان آنها و الفت دادن.

در یک رساله ی دست نویس آمده است:«بدان که مرکب ساختن کار سهلی است، هرگاه مجرد باشد و هیچ هنری نداشته باشد و کاری هم نداند، باید این کسب، سخل و مختصر را اختیار نماید و از آن وجه معاش بهم رساند» این سخن از جهتی درست است و از جهت دیگر نادرست، از این بابت درست است که ساختن مرکب هنر و قریحه ی خاصی نمی خواهد و مربوط به خواستن و کوشش کردن است، و بدین جهت نادرست است که در شرایط امروزی فراهم آوردن ابزار و مواد مرکب سازی برای همه کس میسر نیست بلکه به مراتب از گذشته دشوارتراست.

در این سال او انتشار مجلّۀ سخن را با همکاری دکتر ذبیح الله صفا آغاز کرد و سپس مستقلاً به این کار ادامه داد. از شگفتیها این که در تاریخ نگاری عرب، ولو در مواردی که ذکر جزییات سودمند درباره ی زندگی نامههای مشاهیر امری متداول است و شما میتوانید مثلن طبری یا ابوالعلاء و جاحظ یا ابوحیان توحیدی را به عنوان “انسان” در تمام ابعادش بشناسید ولی در نتیجه ی سرسری گویی و مجمل نگاری و افسانه بافی و لفاظیهای صد تا یک غاز متداول درکشور ما، هنوز از زندگی سعدی و حافظ هم (که تقریبن با دانته و پترارک و بوکاچیو قریب العصر بودند) سر گذشت به هم پیوسته و موثق و تفصیلی نمیدانیم.

برنارد لوئیس،در کتاب خارومیانه؛دوهزار سال تاریخ از ظهور مسیحیت تا امروز،بخش پیش از مسیحیت. تأسیس انتشارات سخن از دیگر اقدامات او در این سال بود که تا سال 1340 ادامه یافت و جمعاً 36 عنوان کتاب منتشر کرد. انتشار «شاهکارهای هنری ایران» و «تاریخ ایران از آغاز تا اسلام» (کتاب درسی سال پنجم دبستان) از دیگر اقدامات او در این سال بود. سال های پایانی دهۀ سی شمسی برای دکتر خانلری از نظر چاپ و انتشار آثار و اقدامات فرهنگی حائز اهمیّت بود.

برنارد لوئیس،در کتاب خارومیانه؛دوهزار سال تاریخ از ظهور مسیحیت تا امروز،بخش خلافت عباسیان. خانلری در سال 1339 کتاب «تاریخ ایران دورۀ اسلامی» (کتاب درسی سال ششم دبستان)را منتشر ساخت. درتقسیم بندی زبانها، آنها را بنا به ساختارگرامری و نحوی ( و با توجه به لغات اساسی ) شان، ازلحاظ زبانشناسی طبقه بندی کنیم و نه بنا بر ژئوپولتیک ( جغرافیای سیاسی )! بنا به روایت تاریخ، داریوش از آنجا گذشت و دو ستون از سنگ سفید برپا داشت.

خانلری در سال 1314 موفّق به اخذ لیسانس ادبیّات فارسی شد و در سال 1315 به خدمت سربازی رفت و بعد از آن به عنوان دبیر ادبیات در شهر رشت به خدمت پرداخت. این رساله به راهنمایی ملک الشّعرای بهار و نظارت بدیع الزّمان فروزان فر و محمّد تدیّن تدوین شد. رمه بان. در پهلوی به کُرد هم شبان میگفتند همانطور که در طبری امروز هم به کُرد شبان میگویند. اين سخنان کهزاد فی الواقع درسی بود به خام انديشانی که حقايق تاريخی را به زعم خود شان تحريف می نمايند. و سیستان را اصل سگستانست و از این رو به تازي سجستان نویسند که گاف را جیم گردانند.

میوهای از خانوادهٔ بادام هندی. افزون بر جهان عرب، این زبان در کشورهای چاد، اریتره نیز از میزانی از رسمیت برخوردار است. این یکی از نایابترین آثار نشر شده بزبان دری در بارهء خوشحالخان است. کوشیف که پژوهشهای وی در عرصهء پالیوگرافی ادبیات پشتو شالوهء مناسبی را برای نشر این اثر تشکیل داده اند، ابراز میدارد. ولي ما بياييم به دست خود، مفت و مجاني، به نفع صاحبان اين زبان – که مايهي انتقال فرهنگ آنهاست – اين کار را انجام دهيم! هزار شيوه در کار فارسي گويي و فارسي نويسي براي عنوان زدن وجود دارد. توضیحات هر لغت حسابی مفصل است و تمام مطالب فرهنگ لغت های خطی و چاپی قرن های قبل در آن آمده، کلا لغتنامه با 343 هزار مدخلش، یک جورهایی دایره المعارف به حساب می آید.

و معنای این گفته آن کس داند که در کتابی علمی که به فارسی در آوردهاند در نگرد تا ببیند که چگونه آب و رنگِ آن میرود و چهرش تیرگی میپذیرد و بی هوده میشود،چرا که این زبان جز به کارِ بازگفتنِ داستان هایِ خسروان و قصههای شبانه نیاید. در همین سال داستان «دخترسروان» اثر الکساندر پوشکین را به فارسی ترجمه کرد. تا سال ۱۳۵۹، چاپخانهٔ دانشگاه تهران لغتنامه را بهطور کامل چاپ کرد. از حوالی 1300 شمسی تحصیلات خود را نزد پدر آغاز کرد و سپس در مدرسۀ سن لویی و مدرسۀ آمریکایی تهران ادامه داد. سوی عاقلان مر زبان را زناست.

دیدگاهتان را بنویسید