مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ فروردین ۱۳۲۹ نشست ۱۴ – ویکینبشته

به پیروی از دستور کلی شاهنشاه که “صنایع سنگین باید متعلق به جامعه باشد و به وسیله دولت که نماینده جامعهاست اداره شود” سازمان نوسازی وگسترش صنایع به وجود آمد تا اداره قسمتی از صنایع عظیم و بنیادی را ضمن تشویق و هدایت خصوصی و اشاعه و ترویج فنون مدیریت عهدهدار شودایفای چنین نقشی موجب شد که در طول برنامه چهارم، صنایع بنیادی که در اواخر برنامه سوم طرحریزی شده بود یکی پس از دیگری تحقق یابدساختمان و نصب ماشین آلات کارخانههای ماشینسازی تبریز و اراک و همچنین آلومینیومسازی اکنون به سرعت رو به کمال میرود و تولیدات این سهواحد اساسی تا اوایل سال آینده به بازار خواهد آمد.

کارخانه تراکتورسازی تبریز هم در سال پیش حدود ۳ هزار دستگاه تراکتور تولید کرد علاوه بر اینساختمان کارخانه ذوب آهن به سرعت ادامه یافت به طوری که مرحله آزمایشی آن بزودی شروع خواهد شد همچنین در نیمه دوم سال قبل واحدپتروشیمی شاهپور رسماً افتتاح شد و بر کوششهایی که در این زمینه در شیراز و آبادان و خارک از آن بیش آغاز شده بود مزید گردید و در نتیجه تولیداتشیمیایی و پتروشیمی مملکت به میزان قابل توجهی افزایش یافت. علاوه بر این برنامههای اکتشافیدامنهداری توسط وزارت اقتصاد در قسمتهای مختلف کشور خاصه منطقه یزد و کرمان در جریان بوده و در حال حاضر بخش خصوصی و بخشعمومی چه مستقلاً و چه به مشارکت با شرکتهای بزرگ معدنی عملیات اکتشافی را در مساحتی حدود ۱۲۰ هزار کیلومتر مربع در نقاط مختلف کشورادامه میدهد.

به اوراق گمرکی مراجعه کردیم معلوم شد که این والاحضرت که مشغول تعمیر کاخ خودش بود، به اصطلاح احتیاج به هزار متر مربع فیبر داشته که البته آن هم رقم بیربطی بود، ولی بعد هم متر مربع تبدیل به متر مکعب شده بود. اجرای این اصل نه تنها موجب گردید که صاحبان مشاغل پزشکی و حرف وابسته به روستاها گسیل شوند بلکهدر اثر انجام این خدمت مقدس تعداد قابل ملاحظهای از افراد واجد تحصیلات بالا که به علت عدم آشنایی با مظاهر روستاها و نداشتن اطلاع از میزانگرانقدری خدماتی که میتوانستند در اختیار هممیهنان روستایی خود قرار دهند اشتیاق خدمت در مناطق روستایی یافتند و نتیجه آن شد که نسبتپزشکان شاغل در روستاها از ۳٪ کل پزشکان در سال ۱۳۴۱ به متجاوز از ۱۲٪ در سال جاری رسید.

با الهام از نحوه فعالیت سپاه بهداشت تغییر اساسی در شیوه گسترش خدمات درمانی و بهداشتی در روستاها به وجود آمد به نحوی که در برنامه عمرانیچهارم، مراکز درمانی و بهداشتی روستاها همانند گروههای سپاه بهداشت تجهیز شده و به صورت سیار جمعیت بیشتری از مناطق روستایی را در برگرفتهاند. این حکایت از عدم حمایت قانون مىکند این حکایت مىکند که حمایت کودکان آن طورى که باید و شاید به صورت قانون در نیامده و در ذهن مردم جلو نرفته است (محمدحسین قشقایى – یک تعارفى بیش نیست) من میدانم تعارف است یقین دارم تعارف است ولى وجود این تعارف حاکى از یک روحیهای است آن روحیه این است که خیال میکند که این فرزندش مثل یک لباس است یا یک صد دینارى توى جیبش است و یا جنسى است این روحیه خطرناک است (خسرو قشقایى – اینجا مملکت تعارف است) بنده میدانم که تعارفى بیش نیست خدا را شکر که تعارفى بیش نیست بلى اجراى این سیاست قسمتهاى مادى دارد که یک قسمتش مربوط به اصلاحات اقتصادى است که بنده الان چون به طور صریح در برنامه ذکر نشده در اطرافش صحبت نمیکنم و میگذارم براى بعد ولى قسمتى به اسم تشکیلات مملکتى است که براى نیرومند ساختن ایران لازم است هر چه زودتر در تشکیلات مملکتى تجدید نظر بشود این دستگاهى که ما به اسم ادارهکننده مملکت داریم علاوه بر فسادهایى که بهش نسبت میدهند بسیار ضعیف است دستگاهى است که نمیتواند تصمیم بگیرد و نمىتواند عمل بکند و باید به این وضعیت خاتمه داد بنده با وجود این که منطقاً میبایستى قسمتهاى لشکرى را از قسمتهاى کشورى جدا نکرد براى این که هر دو مشمول یک موقعیت و یک وضعیت هستند ولى اجازه میخواهم این قسمت را که تا اندازهاى عرف است میگویند لشکرى و کشورى است تا اندازهاى در بعضى قسمتها از هم جدا کنم و اول به بحث در اطراف ارتش بپردازم قبل از این که مطالب خودم را عرض بکنم میخواستم یادآور شوم که کارییر من، زندگى من، یک زندگى ارتشى است بنده جزو محصلین ارتشى به اروپا رفتم همیشه با پول ارتش در آنجا تحصیل کردم مدارس عالى که دیدم مدارس نظامى و ارتشى است و پنج سال در ایران در خدمت ارتش بودم و از آن جهت آنهایى که هر کس مىآید از ارتش صحبت بکند فورى تکفیرش میکنند با من اسلحه تکفیر را به کار نبرند براى این که من هر چه در ارتش میگذرد و هر چه سر ارتش وارد مىآید در قلب خودم احساس میکنم و مخصوصاً چون با افسران زیادى آشنایى و دوستى دارم به احساسات آنها واقف هستم و وقایعى که رخ میدهد میدانم چه اثرى در قلب آنها دارد تنقید در هر کارى لازم است آن که تنقید نمیکند و عیبجویى نمیکند اگر دشمن نباشد لااقل مطمئنیم که دوست نیست چون اوست که عیب را دید باید بگوید بنده میخواهم در اینجا معایبى که تا حالا در ارتش ایران دیدهام به عرض برسانم و اصلاحاتش را تقاضاکنم.

امیدوارم دولت تا وقتی که میتواند از وجود مامورین وزارت امور خارجه برای انجام بعضی امور در خارج استفاده کند من بعد از اعزام مامورین دیگر خود داری نماید در اینجا لازم است از آقای دکتر شهید نورائی که در بسط روابط بازرگانی و اقداماتی که در دوران تصدی خود بنفع مملکت ایران انجام داده تشکر نمایم (صحیح است) باید ضمن اینکه اعزام مامورین افتخاری را برای همیشه قدغن نمود وزارت امور خارجه نیز اجازه و اختیار داد که رفتار و کردار مامورین اعزامی دولت را در همه جا مراقبت نماید و بماموریت کسانی که بر خلاف وظیفه و شئون کشور اقدام میکنند خاتمه دهد.

در صورتی که زمین و آب برای تقسیم بین ساکنین ده کافی نباشد به حدی که سهم هر کشاورز برای اعاشه یک عائله پنج نفری تأمین شود (زارعین مقدمبر فرزند زارعین و فرزند زارعین مقدم بر سایر ساکنین ده هستند) حداکثر زمینی که به هر کشاورز واگذار میشود در آبی ۱۰ هکتار و در دیم ۱۵ هکتاراست که به اقساط ۲۰ ساله فروخته خواهد شد. به منظور تمرکز فعالیتهای تصمیمگیری برنامهریزی و بهرهبرداری از سیستم حمل و نقل و عبور و مرور در شهرهاسازمانهای مسئول عبور و مرور مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت و بر اساس این ارزیابی در قالب یک برنامه مشخص مسئولیت کلیه واحدهای ذیربط دررفع مشکلات عبور و مرور شهری تعیین خواهد شد.

تا نیمه مرداد ماه سال جاریشمول قانون مذکور به ۲۶۷۰ کارگاه و ۱۶۵۲۷۵ کارگر رسید و علاوه بر آن در حدود یکصد هزار کارگر با استفاده از پاداش از مقررات قانون سهیم کردنبهرهمند شدند. ساختمان شاه لوله گاز در آبان ماه سال ۱۳۴۹ به پایان رسید و مورد بهرهبرداری قرارگرفت. در زمینه اکتشاف و بهرهبرداری از معادن نیز اقدامات اساسی صورت گرفته که تهیه نقشه زمینشناسی کشور به مقیاس (۲۵۰۰۰۰).(۱) از آن جملهمیباشد که تا به حال برای ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع که از نظر امکان معدنی دارای اولویت است تهیه شدهاست.

۲- درمازندران ۱۱۸۷ قریه و۵۸۳۹۱ ساختمان که مجموعا دارای سیصد ودوازده هزار وسیصد وسی ودونفرجمعیت میباشد شدهاست. این مجموعه از سبک معماری دوران قاجار پیروی کرده و دارای بنایی آجری است که در عین سادگی، آن را به یکی از زیباترین ساختمانهای دوران خودش تبدیل کرده؛ اما متاسفانه مانند اکثر آثار باستانی استان البرز، این بنا نیاز به رسیدگی بیشتری دارد. در سال ۱۳۴۹ حدود ۷۵۰ هزار نفر از کارکنان و مزدبگیران شاغل از مزایای قانون بیمههای اجتماعی کارگران برخوردار شدند که با در نظر گرفتنافراد وابسته به این گروه، تعداد استفادهکنندگان از مزایای بیمههای مذکور را به نزدیک ۳ میلیون نفر میتوان برآورد کرد و امید ما آن است که قبل ازخاتمه دوران برنامه چهارم نه فقط هدف مورد نظر تحقق یابد بلکه به همان گونه که شاهنشاه آریامهر در جلسه تاریخی سازمان برنامه در سال گذشتهتأکید فرمودند “یک ایرانی در تمام مراحل زندگیش و در سنین مختلف از مزایای بیمهها بهرهمند باشد” خوشبختانه تأمین اجتماعی در ایران محدود بهبیمههای اجتماعی کارگران نماندهاست.

بهرهبرداری از پروژههای عظیم صنعتی برنامه چهارم پایه صنعتی اقتصاد کشور را گستردهتر نمود به نحوی که توسعه صنعتی دهه ۶۰ – ۱۳۵۰ را تحتتأثیر عمیقی قرار خواهد داد. یا بهرهبرداری از این پایه صنعتی گسترده و نیرومند، میتوان در برنامه عمرانی پنجم به ساخت کالاهای سرمایهای و صدورآن کالاها اولویت داد. باید به این فداکاران کمک کرد و قدردانی نمود (صحیح است) و بدها را محاکمه و تنبیه کرد (صحیح است) تا زمانیکه در مملکتی تشویق و تنبیه از راه قانون نه از راه عملیات فردی انجام نشود آن ملت نمیتواند به بترقی و تعالی خودش مطمئن باشد و من یقین دارم که یکنفر از نمایندگان نیست که ماده واحده مربوط به ضبط مایملک قوام و ماده مربوط به محاکمه ملی مسئولین این امر و کسانی که خوشرقصی کردهاند در این اعمال مثل آن افسر بیشرم و بیشرف شهربانی که اسمش گویا قربانی است، کحال، فاطمی اینها افسران بیشرفی هستند که با پارابلوم خودشان برادران شما، فرزندان شما را که پشت تیرها قایم شده بودند زدند آیا در جنگ بین دو دشمن خونخوار این عمل اتفاق افتاده؟

قانون مربوط به اجازه مشارکت دولت ایران در شرکت مالی بینالمللی و پذیرفتن اساسنامه شرکت مزبور – – مصوب ۲۹ آبان مجلس شورای ملی و ۱۹ آبان ۱۳۳۵ مجلس سنا. قسمت مهمی ازمصالحی که ازکوهبری محل سرریزبدست آمده درسنگریزی سدمصرف شدهاست عملیات ساختمان سد که تاشهریور ماه ۳۱ بعلت مضیقه مالی سرعت کافی نداشت اینکه درحال پیشرفت کامل میباشد مبلغ کل عملیاتی که درشش ماه اول سال جمعا ۵۳۳۸۰۰۰ ریال بوده اینک دردوماهه اخیر روبه فزونی گذاشته وتنها درمهرماه درحدود ۲۹۳۲۰۰۰ ریال کارانجام شده وعملیات ساختمانی صافی طرف عقب وقشرقابل نفوذشروع شدهاست.

بدیهی است که استقرار نظام صحیح صنعتی هنگامی تأمین میشود که بین کارگر و کارفرما تفاهم لازم به صورت پایدار برقرار شود. ذکر این مطالب را نیز ضروری میدانم که دامنه اصل چهارم انقلاب که هدف اصلی آن تأمین رفاه طبقه کارگر یعنی ستون فقرات اجتماع آینده صنعتیاست به سهیم کردن کارگران در منافع کارگاههای صنعتی و تولیدی محدود نمیشود. هدف برنامه بیمههای اجتماعی در برنامه چهارم عمرانی افزایش بیمهشدگان اصلی سازمان بیمههای اجتماعی از حدود ۵۴۰ هزار نفر به یک میلیون نفربود. طبق ارقام موجود در حال حاضر متجاوز از ۱۲۵ هزار نفر از کارمندان دولت مشمول بیمههای بهداشتیگردیدهاند بیش از ۸۰ هزار نفر از کارکنان دولت از مزایای صندوق بازنشستگی برخوردارند و چنان که مستحضرید بنیاد بیمههای بهداشتی – بیمه فوتو از کار افتادگی و بیمههای مشابه در روستاهای کشور در میان کشاورزان مملکت نیز نهاده شدهاست.

پاورقی: عده استفادهکنندگان از بیمه درمانی روستایی در پایان سال ۱۳۴۹ به حدود چهل هزار نفر رسیده و این تعداد شامل سهامداران ۲۰ شرکتسهامی زراعی و خانواده آنان و کارگران کشاورزان ساکن روستاهای اطراف آن شرکتهای سهامی است. از بدو اجرای قانون سهیم کردن کارگران تا پایان اسفند ماه ۱۳۴۴ تعداد ۸۷۶ کارگر با ۸۴۷۹۱ کارگر مشمول آن گردیدند. طرحهای آموزش کارگران به موقع اجرا گذاشته شده و در چند مرکز حرفهای موجود وزارت کار و امور اجتماعی و در طی دورههای آموزش حرفهایسیزده هفتهای ارتش شاهنشاهی و از طریق دیگر نیز تعداد قابل ملاحظهای کارگران به فنون مختلف آشنایی حاصل میکنند علاوه بر این تعدادی ازواحدهای بزرگ بخش خصوصی نیز از آغاز فعالیت خود توجه مخصوص به امر تعلیمات حرفهای داشته و مراکز مجهزی بدین منظور ایجاد شدهاست.

هم اکنون شورای جدیدالتأسیس کارآموزی در کار مطالعه اجرای قانون مزبور دریکایک صنایع است و امید میرود که از این طریق محدودیت نسبی امکانات آموزش حرفهای و فنی در آموزشگاهها و هنرستانها جبران گردد. بههمین مناسبت برای وصول به این مقصود، اجرای قانون از طریق عقد پیمان دستهجمعی مقرر گشته و در قانون تکمیلی قانون سهیم کردن کارگران بهوزارت کار و امور اجتماعی اختیارات لازم تفویض شده تا در مواردی که پیمانهای منعقده از لحاظ تأمین منافع کافی برای کارگران قابل قبول نباشد آن رارد کند و طرق مناسبی را برای برقراری روابط معقولتر میان کارگر و کارفرما پیشنهاد نماید.

این شهر از جهت تولید ناخالص داخلی رتبه پنجاه و ششم و با لحاظ کردن جمعیت منطقه شهری، رتبهٔ بیست و نهم را در بین شهرهای دنیا به خود اختصاص داده است. اصل پنجم انقلاب سفید آزادی اجتماعی و حقوق اقتصادی زنان را با برخورداری از مزایای زندگی سیاسی توأم ساخت و تکمیل نمود و اقدامی بسوسیعتر در جهت مشارکت مؤثر نیم جامعه ایران در حیات و سرنوشت کشور معمول گردید و از آن زمان چنان که در سخنان خود پیش از این اشاره کردمدختران و بانوان ایرانی در تمام شئون مختلف اجتماعی – اقتصادی – سیاسی به ایفای نقش فعال و قبول مسئولیتهای حساس و مهم توفیق یافتند وعملاً ثابت کردند که بحق شایستگی احراز حقوق مزبور را دارا هستند.

اصل چهارم: اصل مهم دیگر منشور انقلاب ایران، سهیم شدن کارگران در سود ویژه کارگاههاست با اجرای این اصل همانطور که شاهنشاه آریامهر در کتاب انقلاب سفید فرمودهاند “امروز کارگر ایرانی از مترقیترین قوانین دنیا در این زمینه برخوردار است و از نتایج این وضع هم کارفرمایان – هم کارگران و هم اقتصادملی ایران بهرهمند گشتهاند”. اگر بر اساس تجربه حاصله در تعدادی از کارگاهها در سال ۱۳۴۹ میزان حقالسهم کارگران را از سود ویژه کارگاهها برآورد کنیم به رقمتخمینی ۳۸۲ میلیون ریال در سال ۱۳۴۴ و ۷۳۲ میلیون ریال در سال ۱۳۴۹ میرسیم و خود این ارقام گواه صادقی از اهمیت روز افزون اجرای قانونمذکور است.

دیدگاهتان را بنویسید